Αμύγδαλο: Ένας θρεπτικός καρπός

Η λατινική ονομασία του φυτού είναι Prunus amygdalus Β. ή Amygdalus communis L. (αμυγδαλή η κοινή). Ανήκει στην οικογένεια των Ροδοειδών. Είναι ιθαγενές της Μαυριτανίας και αυτοφυές στη Βόρειο Αφρική. Στην Ελλάδα καλλιεργείται εδώ και χιλιετίες. Υπάρχουν ποικιλίες αφράτων και σκληρών, γλυκών (Dulcis) και πικρών (Amara) αμυγδάλων.   amygdalo


Είναι μικρό δέντρο ή θάμνος που μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 3 έως 5 μέτρα. Έχει φύλλα στενά λογχοειδή με λεπτές οδοντώσεις. Τα άνθη είναι λευκά ή ρόδινα κατά ζεύγη πάνω στους βλαστούς του προηγούμενου έτους. Έχουν καρπό ωοειδή, επιμήκη, χνουδωτό με πράσινο-ασημί χρώμα. Κάθε καρπός περιέχει 1-2 σπέρματα.

Η Αμυγδαλιά κατάγεται από τη Μεσοποταμία, από όπου μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και στη συνέχεια στην Ιταλία τον 3ο αιώνα π.Χ. κατά τους χρόνους του Κάτωνος. Σε αρχαία κείμενα το δέντρο αναφέρεται ως αμυγδαλέα, αμυγδάλη, αμύγδαλος ο δέκαρπος.
Σε πολλά μέρη της ανατολής ήταν γνωστή με το όνομα Αθάσια, παραφθορά της Θασίας αμυγδαλής που τιμούσαν οι αρχαίοι. Οι Βυζαντινοί την ονόμαζαν Θάσια. Στη μεσαιωνική Ευρώπη προτιμούσαν τα αμύγδαλα φρέσκα και πράσινα για το «γάλα» τους, το οποίο ο κόσμος το χρησιμοποιούσε αντί για γάλα αγελάδας, για να ξεπεράσει τους περιορισμούς κατά τις περιόδους της Χριστιανικής νηστείας.

Η αμυγδαλιά ανήκει σ΄ εκείνα τα δέντρα που ανθίζουν πριν βγάλουν φύλλα προκαλώντας μεγάλο ενδιαφέρον και ποικίλους συμβολισμούς ανά τους αιώνες. Για παράδειγμα, όπως αναφέρεται στη Βίβλο, οι Εβραίοι τη θεωρούσαν σύμβολο βιασύνης εξαιτίας της απροσδόκητης ανθοφορίας της, ενώ ο αρχαίος φιλόσοφος Θεόφραστος την καταγράφει ως ευχάριστο φαινόμενο.
Οι μουσουλμάνοι συνδέουν την ανθοφορία της αμυγδαλιάς με την αναθέρμανση της ελπίδας. Στην αρχαιότητα οι παγανιστές θεωρούσαν την αμυγδαλιά σύμβολο παρθενικότητας, αλλά τα άνθη της δίνονταν επίσης ως πρόσφορο γονιμότητας. Στη νεότερη εποχή, Τσέχοι, Ιταλοί και Έλληνες την βλέπουν ως σύμβολο τύχης και μακροζωίας και προσφέρουν τους καρπούς της στους γάμους. 

amygdalo2

Το αμύγδαλο χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία για την παραγωγή καλλυντικών προϊόντων, στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική, αλλά και σε φαρμακευτικά σκευάσματα. Πρόκειται για έναν καρπό πλούσιο σε βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, ασβέστιο, πρωτεΐνες, μέταλλα, εύπεπτο και χωρίς παρενέργειες.


Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε και τα γλυκά και τα πικρά αμύγδαλα για θεραπευτικούς σκοπούς. Ο Διοσκουρίδης περιγράφει τον τρόπο παρασκευής του ελαίου και αναφέρει πως το χρησιμοποιούσαν ως φάρμακο και για την παραγωγή μύρου. Ο Θεόφραστος κάνει λόγο για τη χρήση της ρητίνης του δέντρου στη φαρμακευτική. Ο Αθηναίος ονομάζει ως τα καλύτερα τα αμύγδαλα της Νάξου, ενώ ο Φρύνιχος τα συνιστούσε ως ωφέλιμα για τον βήχα. Οι αρχαίοι γνώριζαν τη δηλητηριώδη δύναμη των πικρών αμυγδάλων και τα χρησιμοποιούσαν, όπως αναφέρει ο Διοσκουρίδης για να δηλητηριάζουν θανατηφόρα τις αλεπούδες.
Τα χρησιμοποιούσαν όμως και για θεραπευτικούς σκοπούς κατά της επίσχεσης των ούρων, της λευκόρροιας, των πλευρίτιδων και της πνευμονίας.

Στην αρχαιότητα οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο συνδυασμός γάλακτος αμυγδάλου και μελιού αποτελεί το ελιξίριο της νεότητας και το χρησιμοποιούσαν για να φροντίσουν το σώμα τους.

Το γάλα αμυγδάλου είναι γνωστό απ’ τη μεσαιωνική εποχή, στην Ευρώπη αλλά και τη Μέση Ανατολή.

Ήταν ένα γάλα το οποίο μπορούσε να καταναλωθεί κατά τη διάρκεια της νηστείας, τόσο από χριστιανούς όσο και από μουσουλμάνους. Επιπροσθέτως, στη μεσαιωνική κουζίνα ήταν χρήσιμο καθώς μπορούσε να συντηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε αντίθεση με το γάλα ζωικής προέλευσης.  amy3

Από την πληθώρα των θρεπτικών συστατικών που έχει το ρόφημα αμυγδάλου, χαρακτηριστικά αναφέρουμε τις φυτικές ίνες, το μαγνήσιο, το ψευδάργυρο, το σίδηρο, το κάλιο, το ασβέστιο, το φώσφορο, τα φλαβονοειδή και τις βιταμίνες Ε, D, A.

Λόγω της υψηλής του περιεκτικότητας σε βιταμίνη Ε, μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της γήρανσης, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και να «χαρίσει» ένα υγιές – λαμπερό δέρμα. Επιπρόσθετα, λόγω των φλαβονοειδών που περιέχει, μπορεί να μειώσει την «κακή» χοληστερόλη (LDL). Συγχρόνως, εξαιτίας των μονοακόρεστων λιπαρών καθίσταται ως μια υγιεινή επιλογή έναντι ζωικών λιπαρών, ειδικά για όσους αντιμετωπίζουν καρδιακά προβλήματα.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι τα περισσότερα ροφήματα αμυγδάλου είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες Α (για καλύτερη όραση και δέρμα), D και B12, προσδίδοντας ένα σημαντικό ποσοστό της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης αυτών των θρεπτικών συστατικών.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s