Σαφράν, ο μωβ θησαυρός της Κοζάνης

κρόκκος, σαφράν
τυπικό δείγμα σαφράν

Ο κρόκος ανήκει στο γένος των μονοκοτυλήδονων φυτών της οικογένειας των ιριδιδών  και συναντάται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στη Δυτική Ασία, ενώ πολλά είδη του είναι αυτοφυή και στην Ελλάδα, όπου είναι γνωστός με διάφορες ονομασίες: σαφράν, σαφράνι, ζαφορά, μαμελούκος. Καλλιεργείται συστηματικά στην Κοζάνη, περιοχή που, σύμφωνα με εργαστηριακές μετρήσεις, δίνει εξαιρετικής ποιότητας παραγωγή, η οποία είναι περιζήτητη στο εξωτερικό. Ο κρόκος προέρχεται από τα λεπτά, πορτοκαλοκόκκινα στίγματα που έχουν τα μοβ λουλούδια του φυτού, τα οποία ανθίζουν το φθινόπωρο.

Το φυτό και οι ιδιότητές του είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Έλληνες κατανάλωναν τον κρόκο για να καταπολεμήσουν την αϋπνία και τα δυσάρεστα αποτελέσματα του μεθυσιού, ενώ οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και Ρωμαίοι τον χρησιμοποιούσαν για το βάψιμο των χιτώνων. Η κύρια χρήση του, ωστόσο, ήταν στην ιατρική. Σύμφωνα με αναφορές, οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης και Γαληνός χρησιμοποιούσαν τον κρόκο ως βασικό συστατικό σε διάφορα ιατρικά σκευάσματα και τον συνιστούσαν ως παυσίπονο, αντιπυρετικό, υπνωτικό, επουλωτικό και αφροδισιακό. Χρήση του κρόκου, όμως, φαίνεται πως έκανε και η Κλεοπάτρα, η οποία τον χρησιμοποιούσε ως συστατικό για τα καλλυντικά της και ο Μέγας Αλέξανδρος, ο οποίος έκανε ζεστά λουτρά με σαφράν προκειμένου να επουλωθούν οι πληγές μετά απ’ τη μάχη. Τέλος, προϊστορικά σπήλαια στο Ιράκ είναι διακοσμημένα με έργα ζωγραφικής ηλικίας 50.000 ετών που φτιάχτηκαν με χρωστικές από σαφράν.

Το σαφράν εμφανίζεται και στην ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με αυτή, Ο Ερμής καθώς εξασκούνταν στην δισκοβολία, τραυμάτισε θανάσιμα έναν θνητό του φίλο, τον Κρόκο. Η στεναχώρια του ήταν μεγάλη και αποφάσισε να του χαρίσει την αθανασία, μεταμορφώνοντας τον σε ένα πολύ όμορφο λουλούδι και το αίμα του σε 3 κόκκινα στίγματα στην καρδία του λουλουδιού.

Ο κρόκος έχει πολλαπλά οφέλη για την υγεία μας και όσο αφορά την επιδερμίδα, θεωρείται φυσικό φάρμακο για τη θεραπεία της ακμής λόγω των αντιβακτηριδιακών του ιδιοτήτων. Επιπλέον, οι αντιοξειδωτικές ουσίες του κρόκου παρέχουν προστασία ενάντια στις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, προκαλούν πρόωρη γήρανση.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s